روز طورى وراى طور عقل و معلوماتى بالاتر از درك تفكرى شمرده مىشدند ) به آسانى مورد بحث و نظر قرار گيرند و ثالثا : ذخاير زيادى از ظواهر دينى و بيانات عميق فلسفى پيشوايان اهل بيت عليهم السلام كه قرن‌ها صفت معماى لاينحل را داشتند و غالبا از متشابهات شمرده مىشدند حل و روشن شدند و به اين ترتيب ظواهر دينى و عرفان و فلسفه آشتى كامل پذيرفته و در يك مسير افتادند و پيش از صدر المتألهين نيز دانشمندانى مانند شيخ سهروردى مؤلف حكمة الاشراق از فلاسفه قرن ششم و شمس الدين محمد تركه از فلاسفه قرن هشتم هجرى قدم‌هاى مؤثرى در اين راه برداشته‌اند ولى موفقيت كامل نصيب صدرالمتألهين شد . صدر المتألهين در پيرو اين روش موفق شد كه نظريه حركت جوهرى را به ثبوت برساند و بعد رابع و نظريه نسبيت را ( البته در خارج ذهن نه در فكر ) كشف نمايد و نزديك به پنجاه كتاب و رساله تأليف كرده و از شاهكارهاى وى در فلسفه كتاب اسفار در چهار جلد مىباشد . طريق سوم : كشف 1 - انسان و درك عرفانى ؛ 2 . ظهور عرفان در اسلام ؛ 3 . راهنمايى كتاب و سنت به عرفان نفس و برنامه آن . انسان و در ك عرفانى در عين حال كه اكثريت قاطع افراد انسان سرگرم تنظيم امور معاش و تلاش در رفع حوايج زندگى روزانه هستند و به معنويات نمىپردازند ، در نهاد اين نوع غريزه‌اى به نام غريزه واقع بينى موجود است كه گاهى در برخى از افراد به كار افتاده به يك رشته درك‌هاى معنوى وادارش مىكند .